Muziek heeft een enorme impact op onze hersenen, emoties en gedrag. Het activeert ons brein en kan zelfs fysieke pijn verzachten. Hoe kunnen we die effecten toepassen in de gezondheidszorg? En worden we slimmer van muziek?
Wat gebeurt er in je hersenen als je naar muziek luistert?
De één houdt van Bach, de ander gaat liever los op house of rap. Iedereen heeft zo zijn eigen voorkeur, maar muziek laat maar weinig mensen koud. Je wordt er blij van, of juist verdrietig, of je krijgt vooral zin om te dansen. Hoe komt het dat die klanken ons zo in vervoering kunnen brengen?
Muziek activeert het hele brein. Als we naar muziek luisteren, worden tegelijkertijd allerlei verschillende hersengebieden actief. Muziek prikkelt bijvoorbeeld de motorische gebieden, die zorgen voor die onbedwingbare neiging om te dansen.
De motorische gebieden in onze hersenen worden geprikkeld door muziek.
Ook hersengebieden die met emotie te maken hebben, worden door muziek geactiveerd. Niet zo gek dus dat een muziekstuk je zo kan raken. En luister je naar muziek die je mooi vindt, dan maken je hersenen dopamine aan, hetzelfde stofje dat bijvoorbeeld vrijkomt als je iets lekkers eet, of als je verliefd bent. Dat zorgt dan weer voor een gelukzalig gevoel.
Als je naar mooie muziek luistert, maken je hersenen dopamine aan.
Als we samen muziek maken, bijvoorbeeld door met z’n allen te zingen, maakt ons brein nog zo’n fijn stofje aan: oxytocine. Dat ‘liefdeshormoon’ zorgt ervoor dat we ons met anderen verbonden voelen. Zo zorgt muziek voor een gevoel van saamhorigheid.
Word je slimmer van muziek?
Muziekles is goed voor de hersenontwikkeling, weten we uit onderzoek. Bij kinderen die een muziekinstrument leren bespelen, wordt de verbinding tussen de linker- en rechterhersenhelft versterkt. Daardoor kunnen de hersenhelften tijdens hun ontwikkeling beter met elkaar communiceren, wat bijvoorbeeld belangrijk is voor het afstemmen van gedrag en emoties.
Muziek is een verrijking voor het brein
Muziekles zorgt voor betere verbindingen in je hersenen.
Bovendien hebben jongeren die een muziekinstrument bespelen sterkere verbindingen tussen verschillende taalgebieden in het brein. Daardoor kunnen ze de subtiele klankverschillen van gesproken taal beter van elkaar onderscheiden. Muziek maken stimuleert dus de taalvaardigheid.
Muziekles op school stimuleert de taalvaardigheid
De positieve effecten van het maken van muziek gelden trouwens niet alleen voor kinderen en jongeren, ook volwassenen hebben veel baat bij het maken van muziek. Mensen die regelmatig een instrument bespelen, zijn bijvoorbeeld creatiever dan anderen. En wie op latere leeftijd muziekles neemt, traint zijn prefrontale cortex en houdt zijn geheugen en probleemoplossend vermogen beter op peil.
Je hoort ook weleens dat luisteren naar klassieke muziek je cognitieve functies versterkt. Je zou er zelfs een hoger IQ van krijgen, suggereert een studie uit 1993. Maar, helaas voor alle liefhebbers: na verder onderzoek blijkt dat zogenaamde Mozart-effect toch niet te bestaan. Wie slimmer wil worden, kan dus beter zelf muziek maken in plaats van ernaar te luisteren
Oorspronkelijk gepubliceerd op LinkedIn.